Kiedy tak naprawdę należy zacząć myśleć o zmarszczkach? Jak najwcześniej, bo niestety normalny proces starzenia skóry dzieje się już od ok. 20 roku życia, a pierwsze zmarszczki mimiczne średnio pojawiają się już ok. 25. roku życia. Oczywiście nie jest to nieruszalna reguła, bo tak naprawdę mogą wystąpić w tym zakresie wieloletnie różnice. Fakt pozostaje faktem, że zmarszczki powstaną prędzej czy później u każdej z nas, stąd też pojawia się pytanie – jak powstają zmarszczki? I czy w ogóle da się zapobiec ich powstawaniu?

 

Sama mam już swoje lata, Wy też coraz częściej o to pytacie – o kremy przeciwzmarszczkowe, o składniki, jakich trzeba szukać w kremie pod oczy. Zanim jednak dojdziemy do tego, czy i jakich używać kremów przeciwzmarszczkowych, warto zrozumieć w ogóle logikę powstawania zmarszczek, a także wiedzieć, jakie rozróżniamy ich typy. Od tego zależy ich dalsze traktowanie.

 

Dlatego też popełniłam niniejszy wpis, tym bardziej że – o zgrozo! – mało w polskim internecie rzetelnych artykułów na ten temat, większość tego co tutaj uporządkowałam jest oparte na źródłach zagranicznych. Dla ciekawskich na samym dole zamieszczę wszystkie linki.

A więc…

 

…jak powstają zmarszczki i jakie wyróżniamy rodzaje zmarszczek?

Aby zrozumieć, jak powstają zmarszczki, jeszcze raz odwołam się do budowy struktury skóry, bo bez tego ani rusz.

źródło: https://demsa.pl/skora-warstwy-funkcje/ 

Jak widać, skóra składa się z trzech warstw:

  • w warstwie rogowej ciągle powstają nowe komórki, jest to też warstwa, która dzięki naskórkowi utrzymuje właściwe nawilżenie skóry.
  • w skórze właściwej dzieje się się produkcja kluczowych substancji dla utrzymania młodego wyglądu skóry: kolagenu, który odpowiada za jędrny, napięty wygląd skóry, i elastyny, dzięki której nawet jeśli nasza skóra się marszczy, to szybko wraca do stanu wyjściowego (jest elastyczna – stąd nazwa). Ponadto ta warstwa zawiera wypełniacze pomagające utrzymać właściwą strukturę całej tej warstwy, czyli m. in. wodę i kwas hialuronowy.
  • w tkance podskórnej odbywa się produkcja sebum, i sama ta warstwa składa się w duże mierze właśnie z komórek tłuszczowych. Tutaj też widać cebulki włosa, dzięki którym to sebum jest transportowane wyżej, czyli do naskórka i warstwy rogowej.

 

I teraz na tej podstawie możecie zobaczyć, czym w ogóle jest zmarszczka

– jest to właśnie zaburzenie struktury skóry, trwałe pofałdowanie jej na poziomie skóry właściwej, co widać na obrazku niżej (skóra właściwa to po angielsku dermis).

PS. Same linie mimiczne biegnące tylko i wyłącznie na powierzchni skóry to tzw. zmarszczki płytkie, których właśnie najłatwiej się jej pozbyć. Problem polega głównie na głębokich zmarszczkach, sięgających skóry właściwej.

źródło: http://wonderopolis.org/wonder/where-do-wrinkles-come-from

Rodzaje zmarszczek

Zmarszczki możemy podzielić według różnych klasyfikacji, np. według przyczyny ich powstawania. I tak według tego jak powstają zmarszczki wyróżniamy:

1. Zmarszczki mimiczne, czyli zmarszczki, które powstają najwcześniej wskutek normalnych ruchów twarzy: uśmiechu, marszczenia czoła, dla krótkowidzów – przymrużania oczu. Powstają dlatego, że na twarzy, jako na jedynej części ciała, mamy mięśnie i skórę połączoną razem, czyli nie możemy niezależnie śmiać się i jednocześnie nie ruszać skóry 😉

Całe szczęście, te zmarszczki nie sięgają skóry właściwej (nie burzy się struktura kolagenu i elastyny), więc łatwiej się ich pozbyć; a nawet jeśli trochę ich zostanie, no to trudno. Przecież nie zrezygnujemy w ogóle z uśmiechów na rzecz kamiennej maski na twarzy.

2. Zmarszczki grawitacyjne, związane z normalnym procesem starzenia się skóry, no i jak sama nazwa wskazuje – siłą grawitacji. Nimi należy się martwić dopiero od około 40 roku życia. Przykłady takich zmarszczek to zazwyczaj: obwisłe podbródki, policzki, opadające powieki, bruzda nosowa, zmarszczki na dekolcie.

3. Zmarszczki strukturalne, czyli zmarszczki powstające z innych powodów niż wymienione wyżej: czynników genetycznych, trybu życia, wskutek szkodliwego działania promieni słonecznych (fotostarzenie). Oprócz czynnika genetycznego, na który nie mamy wpływu, wszystkie inne możemy minimalizować i to jest bardzo dobra wiadomość – na powstawanie dwóch powyższych typów zmarszczek niestety nasz wpływ jest mocno ograniczony.

 

Jak powstają zmarszczki? Na które przyczyny powstawania zmarszczek mamy wpływ?

Po takim lekko naukowym wstępie dotyczącym struktury skóry, trzeba przejść w końcu do konkretów, czyli opisać, co się w tej skórze dzieje, że traci swoją formę. Dlaczego więc musimy się męczyć ze zmarszczkami? Przyczyn jest kilka, tak jak już wspomniałam powyżej, na niektóre możemy wpływać, na inne niestety nie.

1. Normalny proces starzenia się skóry – jego szybkość jest uwarunkowana głównie czynnikami genetycznymi, a także rodzajem naszej skóry, ale zaczyna się zazwyczaj już od 20 roku życia. Skóra sucha, wrażliwa, starzeje się szybciej niż skóra tłusta czy mieszana (ha! przynajmniej jeden to powód, dla którego warto mieć trądzik, co nie?). Starzenie się skóry dotyka wszystkich warstw skóry i dotyczy wszystkich rodzajów zmarszczek, jakie wyżej wymieniłam.

  • warstwa rogowa staje się cieńsza; zmniejsza się właściwość utrzymywania nawilżenia (naskórek jest bardziej przepuszczalny), przez co skóra właściwa jest mniej nawilżona; zmniejsza się tempo odnowy nowych komórek, przez co ta warstwa wolniej się regeneruje. Powoduje to powstawanie cienkich, płytkich zmarszczek na powierzchni skóry (linie)
  • w skórze właściwej następują jeszcze gorsze zmiany. Ta warstwa również traci na grubości, ale co gorsza – ulegają pogorszeniu i degradacji włókna kolagenowe i elastynowe, przez co struktura tej skóry jest zaburzona i nie jest tak trwała jak za młodości. Maleje też w skórze ilość kwasu hialuronowego, który podtrzymywał właściwą strukturę, pełniąc rolę wypełniacza. Im gorzej „trzymają” włókna kolagenowe i elastynowe, tym większe robią się zmarszczki.
  • w tkance podskórnej z kolei w miarę upływu lat spada wydzielanie sebum, co również przyczynia się do suchości i wiotkości skóry.

 

Czy możemy coś zrobić, aby spowolnić proces naturalnego starzenia się skóry?

Możemy próbować. Np. stosowanie kwasów wspomaga proces odbudowy komórek naskórka w szybszym tempie, niż wynikałoby to z naszego wieku; z kolei stosowanie np. oleju jojoba przyczynia się do większej równowagi w wydzielaniu sebum. Niestety najciężej jest ograniczyć destrukcję kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego – ale jak wiecie, kwas hialuronowy można próbować dostarczać w kosmetykach zewnętrznie. Nie wszystko niestety się wchłonie, ale zawsze będzie to lepsze rozwiązanie niż czekać na zbawienie. Tak samo kolagen i elastyna – trudno je uzupełnić, ale można próbować (np. tutaj w zsk sprzedaje się taki półprodukt).

 

2. Kolejną przyczyną powstawania zmarszczek, jest fotostarzenie się skóry. Inaczej mówiąc, jest to wpływ promieniowania słonecznego (głównie UVA) na wygląd naszej skóry. Istnieją teorie, że gdyby nie szkodliwy wpływ słońca, zmarszczki pojawiałyby się na naszej skórze o wiele później, nawet dopiero po 40. roku życia. Inne  dane mówią, że aż 90% symptomów przedwczesnego starzenia się skóry to wina słońca. Fotostarzenie powoduje szybszą degradację włókien kolagenowych, co jak wiemy – bezpośrednio przyczynia się do powstawania zmarszczek.

Nie da się żyć zupełnie bez słońca, bo wiecie, jak ważna jest wit. D, ale nie ma co ze słońcem przesadzać – do wytworzenia odpowiedniej dawki wit. D wystarczy ok. 15-20 w pełnym słońcu. Oczywiście jeśli chodzi o twarz i dekolt, to wiecie, że zalecam stosowanie filtrów o wysokim stopniu ochrony UVA. Dla jeszcze nie zaznajomionych z filtrami – polecam zapisać się na mój newsletter i pobrać darmowego ebooka o filtrach, w którym są też przykłady fotostarzenia.

 

3. Wolne rodniki są nieco powiązane z fotostarzeniem się skóry, ponieważ również atakują m. in. przez słońce, ale nie tylko. Tutaj również palenie papierosów czy np. zanieczyszczenie powietrza też ma znaczenie.

Jaką mamy na nie metodę? Antyoksydanty, stosowane zarówno wewnętrznie (jedzenie bogate w antyoksydanty), jak i zewnętrznie (np. serum z wit. C), dzięki czemu neutralizujemy wpływ wolnych rodników na skórę i ograniczamy destrukcję kolagenu jaką powodują. Więcej o antyoksydantach w tym wpisie.

 

4. Zmiany hormonalne w organizmie również przyczyniają się do powstawania zmarszczek. Mam tu na myśli m. in zmniejszoną produkcję estrogenów – stąd m. in. powstawanie większej liczby zmarszczek w okresie menopauzy.

 

Co oczywiście poza tym polecam na zmarszczki?

Dostawałam część zapytań o to, czy opłaca się stosować retinoidy tylko i wyłącznie przeciwzmarszczkowo. Moim zdaniem – jak najbardziej warto, jeśli myślicie o prewencji zmarszczek na poważnie, bo wiadomo, że lepiej zapobiegać niż leczyć. (PS. tutaj znajdziesz kompendium wiedzy o retinoidach).

Oczywiście nie każdy rodzaj retinoidu i nie od razu, jako pierwszy środek. Najpierw warto wypróbować mniej inwazyjne metody dbania o skórę i dopiero koło 25-30 roku życia zainteresować się retinoidami.

 

W jaki sposób retinoidy zapobiegają zmarszczkom?

Po pierwsze, przyspieszają odnowę komórek w naskórku i warstwie rogowej (ale tak działają również kwasy).

Po drugie, zapobiegają niszczeniu włókien kolagenowych, wspomagając tych samym odnowę skóry właściwej i utrzymanie jej struktury. Przy dłuższym stosowaniu retinoidów, skóra właściwa staje się grubsza (a w zasadzie: nie ulega aż takiemu „pocienieniu” wskutek naturalnego starzenia się skóry).

Po trzecie, zapobiegają skutkom fotostarzenia (oczywiście o ile jednocześnie też stosujecie filtry).

 

Sama na pewno do nich wrócę, jak tylko będę mogła (na razie w ciąży niestety nie mogę ;)).

 

Mam nadzieję, że ten wpis Wam co nieco przejaśnił w głowach, jak powstają zmarszczki i wiecie już, że lepiej zapobiegać niż leczyć i że niestety są one nieuniknione. Przy właściwej prewencji da się jednak opóźnić ich powstawanie o kilka lat, a kilka lat to już dużo!

 


źródła dla ciekawskich:

http://www.highya.com/articles-guides/4-types-of-wrinkles-and-how-to-treat-wrinkles-creases-lines-and-folds
https://www.scientificamerican.com/article/why-does-skin-wrinkle-wit/
https://www.verywell.com/what-causes-wrinkles-1068726
http://bestanti-aging.com/anti-aging-skin-care-news/science-behind-wrinkles/
http://wonderopolis.org/wonder/where-do-wrinkles-come-from
https://www.verywell.com/photoaging-sun-ages-skin-1069365